لذت گوش کردن به موسیقی در هر زمان و مکان چیزی نبود که مردم و به‌خصوص نسل جوان از آن صرف‌نظر کنند. واکمن‌ها به‌تدریج مدرن‌تر و کوچک‌تر شدند و امکانات مختلفی برای ضبط صدا و رادیو هم به آن‌ها اضافه شد.
اما سلطه واکمن‌های سنتی از اواخر دهه 1990 به پایان رسید.
جایگزین شدن استاندارد دیجیتال به جای استاندارد آنالوگ و ظهور رایانه‌ها و وسایل الکترونیک مدرن باعث شد تا نوارهای کاست و سیستم‌های پخش آن‌ها کم‌کم به خاطره مبدل شوند.
اولین دستگاه پخش صوت دیجیتال غیرمکانیکی در جهان توسط شرکت SeaHan Information Systems در سال 1997 تولید شد و پس از آن MP Man ساخته شد.
الف) Mp Man: استفاده از واکمن‌های دیجیتال یا همان mp3 Playerها با اختراع این فرمت برای ذخیره‌سازی موسیقی در اواخر دهه 90 بسیار متداول شد.
شاید یکی از مشهورترین mp3 Playerهای نسل اول، MP Man باشد که در سال 1998 عرضه شد. این دستگاه که اولین mp3 Player جهان نیز بود 250 دلار قیمت داشت و حافظه آن تنها 32 مگابایت بود. با این حساب این دستگاه حداکثر می‌توانست هشت قطعه موسیقی چهار دقیقه‌ای را در خود جای دهد. البته آن‌هایی که از ظرفیت این دستگاه ناراضی بودند می‌توانستند با پرداخت 77 دلار حافظه دستگاه را به 64 مگابایت ارتقا دهند.
ب) Diamond Rio PMP 300: این دستگاه از موفقیت تجاری مناسبی برخوردار بود و باعث شد زمینه برای سرمایه‌گذاری و ساخت محصولات این چنینی هموار شود. Rio PMP 300 تنها چند ماه پس از عرضه MP Man به بازار آمد و مانند سلفش تنها 32 مگابایت حافظه داشت. فروش فوق‌العاده این دستگاه در ایام کریسمس سال 98 هنوز از خاطره‌ها نرفته است.
همان‌طور که گفتیم موفقیت این دستگاه دست‌اندرکاران صنعت موسیقی دیجیتال را به این نتیجه رساند که این صنعت، صنعتی آینده‌دار است.
جالب آنکه دست‌اندرکاران صنعت موسیقی در آمریکا که اتحادیه‌ای موسوم به RIAA را در اختیار دارند و هرچند روز یک‌بار فرد یا افرادی را به‌خاطر به اشتراک‌گذاری غیرقانونی موسیقی تحت تعقیب قرار می‌دهند شرکت سازنده این mp3 Player به نام Diamond را تحت تعقیب قرار دادند، زیرا معتقد بودند شرکت مذکور با ساخت دستگاه جدیدش به نقض کپی‌رایت قطعات موسیقی کمک کرده است. خوشبختانه این شکایت به جایی نرسید و RIAA در دادگاه باخت.
ج) Sensory Science Rave MP2100: این mp3 Player که در تابستان سال 1999 روانه بازار شد، اولین دستگاه از این نوع بود که حافظه آن از همان ابتدا 64 مگابایت بود و لذا شانزده قطعه موسیقی چهار دقیقه‌ای را در خود جای می‌داد. حافظه این دستگاه به‌راحتی قابل ارتقا به 96 مگابایت بود. Rave MP همچنین مجهز به میکروفن برای ضبط صدا هم بود. قابلیتی که در آن زمان بسیار چشمگیر به‌حساب می‌آمد.
د) I- Jam IJ 100: طول این mp3 Player تنها حدود هفت سانتی‌متر و ضخامت آن کمتر از 5/1 سانتی‌متر بود. I- Jam با وزن ناچیزش (کمتر از 100 گرم) به سرعت جای خود را در میان علاقه‌مندان به mp3 Playerها باز کرد.
رادیوی FM از دیگر امکانات این دستگاه بود. I-Jam برای اولین بار در پنج رنگ مختلف عرضه شد تا خریداران حق انتخاب بیشتری داشته باشند. متاسفانه شرکت سازنده این محصول به‌علت مشکلات مالی در سال 2002 تعطیل شد، وگرنه انتظار ساخت محصولات بدیع‌تری از آن می‌رفت.
هـ ) Creative Labs Nomad: این دستگاه mp3 Player قابل‌ حمل 32 مگابایت ظرفیت دارد و در ژوئن سال 1999 به قیمت 429 دلار عرضه شد. این محصول هم مجهز به امکانات ضبط صدا و رادیوی FM بود.
و) Juke Box PJB-100: تا پاییز سال 1999 تمامی دستگاه‌های mp3 Player عرضه شده 32 یا 64 مگابایت حافظه داشتند و حداکثر می‌توانستند هفت تا بیست قطعه موسیقی را در حافظه‌شان جای دهند. این مهم‌ترین مشکل دستگاه‌های این چنینی بود.
اما شرکتی به نام Remote Solutions از ایده‌ای هوشمندانه برای حل این مشکل استفاده کرد. این شرکت به‌جای حافظه‌های فلاش که ظرفیت پایینی داشتند از هارددرایوهای لپ‌تاپ به‌عنوان حافظه استفاده و با این کار Jukebox را طراحی کرد که 8/4 کیگابایت حافظه داشت و می‌توانست حدود 1200 قطعه موسیقی را در خود جای دهد. قیمت این محصول 799 دلار بود.
PJB-100 اگرچه بزرگ و سنگین بود، اما نوع طراحی و حافظه بالای آن موجب شده که مردم از آن استقبال کنند. طی سال‌های بعد مدل‌های متنوعی از Jukebox با حافظه‌های بیشتر عرضه شد. این mp3 Player به نوعی پدربزرگ ipod اپل هم به‌حساب می‌آید.
اما با گذشت این دوره اولیه در سال 2000 شرکت iRiver اولین وسیله صوتی دیجیتال خود را عرضه کرد.
سال 2001 نیز نقطهعطفی در این زمینه بود. شرکت اپل و مغز متفکر آن استیو جابز، iPod و نرم‌افزار iTunes را عرضه کردند. با عرضه iTunes برای اولین بار بارگذاری قانونی موسیقی ممکن شد. این دو محصول به گسترش بازار موسیقی و افزایش تعداد علاقه‌مندان به این مقوله کمک فراوانی کردند. از آن زمان به بعد ده‌ها دستگاه Mp3 Player عرضه شد و سازندگان بسیاری از آن‌ها هم مدعی شدند که iPod را به زمین خواهند کوبید اما طی پنج سال اخیر iPod کماکان قدرت خود را حفظ کرده است.
در سال 2004، مایکروسافت فناوری جدیدی موسوم به DRM (Digital Rights Management) را اختراع کرد. این فناوری به کاربران امکان می‌داد تا قطعه موسیقی مورد علاقه خود را از سرویس‌های به‌اشتراک‌گذاری قانونی موسیقی مانند Napster، Rhapsody و Yahoo Music Unlimited کرایه کنند و سپس آن‌ها را به دستگاه‌های mp3 player سازگار منتقل کنند.
در سال 2006، شرکت MSI اولین دستگاه دیجیتال پخش موسیقی که با انرژی خورشیدی کار می‌کند را طراحی و عرضه کرد.
این محصول اولین بار در نمایشگاه سبیت آلمان به نمایش درآمد.
انواع Playerهای موسیقی
هم‌اکنون سه نوع دستگاه دیجیتال پخش موسیقی در جهان وجود دارد.
الف) MP3 CD Player: این دستگاه‌ها توانایی پخش CD را دارند و اغلب هم برای گوش دادن به محتویات CDهای صوتی و هم برای شنیدن CDهای حاوی MP3 یا دیگر فایل‌های صوتی دیجیتال به‌کار گرفته می‌شوند.
ب) Playerهای فلاش: در این نوع دستگاه‌ها، فایل‌های صوتی دیجیتال روی انواع کارت‌های حافظه ذخیره می‌شوند. به‌علت محدودیت‌های فنی، ظرفیت این Playerها معمولا پایین بوده و از 128 مگابایت تا شش گیگابایت در نوسان است. مهم‌ترین مزیت این Playerها آن است که می‌توان به‌ سادگی به ظرفیت‌شان افزود و مانند Playerهای مجهز به هارددرایو محدودیت ندارند. Playerهای یاد شده معمولا با Key Driveهای USB هم سازگار هستند. انتظار می‌رود ظرف چند سال آینده ظرفیت Playerهای فلاش از ظرفیت Playerهای مجهز به هارد درایو بیشتر شود.
ج) Hard-Drive Players یا Jukeboxهای دیجیتال: این وسایل توانایی خواندن فایل‌های صوتی دیجیتال از روی هارددرایو را دارند. این Playerها از ظرفیت بیشتری برخوردارند که از 5/1 تا 100 گیگابایت در نوسان است. با این حساب مجموعه‌های فراوانی از mp3های مختلف را می‌توان روی آن‌ها ذخیره کرد. با توجه به ظرفیت و حجم فیزیکی، توانایی پخش تصویر و فایل‌های ویدئویی در این نوع Playerها به یک استاندارد متداول مبدل شده است. دستگاه iPod شرکت اپل و Zen شرکت Creative نمونه‌هایی از Jukeboxهای محبوب دیجیتال به‌حساب می‌آیند.
برندهای معروف
برخی برندهای شناخته شده mp3 Playerها به‌شرح زیر هستند:
الف) iPod ساخت شرکت اپل
ب) NOMAD، Zen، line و MU V ساخت شرکت Creative
ج) Walkman ساخت سونی
د) PSP ساخت سونی
هـ ) ilo ساخت Go Video
و) iAudio ساخت Cowon
ز) DIVA ساخت Daisy Multimedia
ح) Digital Jukebox ساخت Dell
ط) Archos